काठमाडौं– फेब्रुअरी १४ तारिखमा मनाइने प्रणय दिवस (भ्यालेन्टाइन डे) मा साढे चार लाख बढी स्टिक गुलाफको कारोबार हुने अनुमान व्यवसायीहरुले गरेका छन् । यो वर्ष प्रणय दिवसका लागि करिब चार लाख ६२ हजार स्टिक गुलाफको माग रहेको फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपाल (फ्यान)ले अनुमान गरेको हो ।

त्यसो त प्रणय दिवस पश्चिमा संस्कृति हो । तर, पछिल्लो समय नेपालमा पनि यस दिनलाई महत्वका साथ मनाउने गरेको पाइन्छ । प्रणय दिवस फेब्रुअरी १४ मा पर्ने भए पनि एक हप्ता अघिदेखि नै यो दिवस मनाउने प्रचलन छ । यो पर्वमा प्रेमी जोडीले प्रेमको प्रतीक मानिने रातो गुलाफ आदानप्रदान गर्ने प्रचलन छ ।

मागअनुसार स्वदेशी उत्पादनले नपुग्ने भएपछि ७० प्रतिशत गुलाफ भारतबाट आयात हुने गरेको फ्यानमा अध्यक्ष राजेन्द्रभक्त श्रेष्ठले जानकारी दिए । अध्यक्ष श्रेष्ठका अनुसार प्रणय दिवस सप्ताहभर ४ लाख ५० हजारभन्दा बढी स्टिक गुलाफ खपत हुने अनुमान छ । स्वदेशी उत्पादनले माग आपूर्ति गर्न नसक्ने हुँदा विगतका वर्षमा जस्तै यो वर्ष पनि भारतबाट गुलाफ ल्याइएको उनले बताए । यस वर्ष रातो गुलाफ प्रतिस्टिक १ सयदेखि १५० रुपैयाँसम्म पर्ने अनुमान छ । उपत्यकामा २ लाख ७० हजार स्टिक र उपत्यका बाहिरका जिल्लामा १ लाख ८० हजार स्टिक गुलाफ खपत हुन्छ । प्रणय दिवस सप्ताहभरमा ५ करोड ६२ लाख रुपैयाँको गुलाफ फूल खरिदबिक्री हुने अनुमान फ्यानले गरेको छ ।

नेपालमा मौसम अनुकूल हुँदामात्रै उत्पादन हुने भएकाले जाडो मौसममा स्थानीय उत्पादन कम हुने गरेको छ । बढी माग हुने समयमा जाडो सिजन नै हुने भएकोले गुलाफ फूलको उत्पादन कम हुने गरेको व्यवसायीहरु बताउँछन् । फ्यानका अनुसार रातो गुलाफ विशेष गरी काठमाडौं उपत्यकाका तीन जिल्ला र काभ्रेमा व्यावसायिक रुपमा लगाउने गरिएको छन् । काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर, कास्की, चितवन, मकवानपुर, काभ्रे, गुल्मी, पाल्पा, धादिङ, मोरङलगायत ४१ जिल्लामा लगभग ६ सय ७५ किसिमका फूलको खेती तथा नर्सरी विस्तार भइसकेको छ । व्यावसायिक रूपमा चार सय ५० प्रजातिका गुलाफ नेपालमा उत्पादन हुँदै आएको छ । पुष्प व्यवसायमार्फत ४१ हजारभन्दा बढी व्यक्तिले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा लाभ लिएका छन् ।

चैत पहिलो साता राष्ट्रिय पुष्प मेला
पुष्प व्यवसायको विकास, संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपाल (फ्यान) ले यस वर्ष पनि ‘२७ औं फ्लोरा एक्स्पो २०८२’ आयोजना गर्दैछ । यस वर्षको मेला ‘स्वच्छ वातावरण तथा आर्थिक समृद्धिका लागि पुष्प व्यवसाय’ भन्ने मूल नाराका साथ चैत पाँचदेखि आठ गतेसम्म काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा सञ्चालन हुनेछ ।

फ्यानका वरिष्ठ उपाध्यक्ष तथा मेला संयोजक रामबहादुर तामाङका अनुसार मेलामा नर्सरी व्यवसायीहरूले उत्पादन गरेका गुणस्तरीय फूल र आलंकारिक बोटबिरुवाबीच विभिन्न विधामा प्रतिस्पर्धा गराइनेछ । प्रतिस्पर्धामा उत्कृष्ट स्टल, उत्कृष्ट ल्याण्डस्केपिङ, उत्कृष्ट मौसमी फूल, उत्कृष्ट आलंकारिक बिरुवा, उत्कृष्ट फूल्ने आलंकारिक बिरुवा, उत्कृष्ट पुष्प सजावट र उत्कृष्ट कट फ्लावर (गुलाब, जरबेरा र कार्नेसन) जस्ता विधाहरू समावेश छन् । प्रतिस्पर्धामा उत्कृष्ट हुने नर्सरी वा फर्मलाई सिल्ड, नगद पुरस्कार र प्रमाणपत्रद्वारा सम्मान गरिनेछ ।

फ्यानका अनुसार फ्लोरा एक्स्पोमा नर्सरी व्यवसायी, पुष्प उत्पादक, थोक तथा खुद्रा व्यापारी, आयात–निर्यातकर्ता, सामग्री आपूर्तिकर्ता र ठूलो संख्यामा उपभोक्ताको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ ।